دانستنیهای تاریخ وجغرافیای ایران جهان -ساوه

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه منطقه‌ای است که با نام شهرک اسلامی در قرون اولیه اسلامی به متون جغرافی نویسان اسلامی و ایرانی راه یافته است . ساوه یکی از شهرستان های استان مرکزی از خاور به شهرستان تهران و قم، از شمال به شهرستان کرج، از باختر به بخش های خرقان و نوپران از توابع شهرستان ساوه و از جنوب به شهرستان تفرش محدود می‌شود. اساس اقتصاد شهرستان ساوه بر پایه کشاورزی و دام‌داری استوار است. سیستم کشاورزی منطقه در سال های اخیر از حالت سنتی به صورت نیمه مکانیزه در آمده به طوری که حدود 80 درصد درآمد مردم از راه کشاورزی و 20 درصد از راه صنعت تامین می‌شود. صنایع دستی این شهرستان را قالی‌بافی، جاجیم بافی و گیوه‌دوزی تشکیل‌می‌دهد. باغ های سرسبز و پررونق انار، قزقلعه‌ساوه، مسجدانقلاب، مسجدجامع ساوه،کاروان‌سرای باغ شیخ، امام‌زاده سید اسحاق ساوه برخی از مهم‌ترین دیدنی های شهرستان ساوه را تشکیل می‌دهند.

 

 


ساوه

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه منطقه‌ای است که با نام شهرک اسلامی در قرون اولیه اسلامی به متون جغرافی نویسان اسلامی و ایرانی راه یافته است . ساوه یکی از شهرستان های استان مرکزی از خاور به شهرستان تهران و قم، از شمال به شهرستان کرج، از باختر به بخش های خرقان و نوپران از توابع شهرستان ساوه و از جنوب به شهرستان تفرش محدود می‌شود. اساس اقتصاد شهرستان ساوه بر پایه کشاورزی و دام‌داری استوار است. سیستم کشاورزی منطقه در سال های اخیر از حالت سنتی به صورت نیمه مکانیزه در آمده به طوری که حدود 80 درصد درآمد مردم از راه کشاورزی و 20 درصد از راه صنعت تامین می‌شود. صنایع دستی این شهرستان را قالی‌بافی، جاجیم بافی و گیوه‌دوزی تشکیل‌می‌دهد. باغ های سرسبز و پررونق انار، قزقلعه‌ساوه، مسجدانقلاب، مسجدجامع ساوه،کاروان‌سرای باغ شیخ، امام‌زاده سید اسحاق ساوه برخی از مهم‌ترین دیدنی های شهرستان ساوه را تشکیل می‌دهند.

 

مکان های دیدنی و تاریخی

باغ های سرسبز و پررونق انار، قزقلعه ساوه، مسجدانقلاب، مسجدجامع ساوه، کاروان‌سرای باغ شیخ، امام‌زاده سیداسحاق ساوه برخی از مهم‌ترین دیدنی‌های شهرستان ساوه را تشکیل می‌دهند.  

کشاورزی و دام داری

اساس اقتصاد شهرستان ساوه بر پایه کشاورزی و دام‌داری استوار است. سیستم کشاورزی منطقه در سال های اخیر از حالت سنتی به صورت نیمه مکانیزه در آمده به طوری که حدود 80 درصد درآمد مردم از راه کشاورزی و 20 درصد از راه صنعت تامین می‌شود. منابع آب جهت آبیاری زمین های زراعی و باغ‌ةای میوه از رودخانه قره چای و چاه های ژرف و کاریزها تامین شده و از عمده‌ترین فرآورده ها این منطقه گندم، جو، تره بار، پنبه، علوفه دامی، بنشن، میوه های سر درختی مانند انار، انجیر، انگور، زردآلو، گیلاس، بادام و گردو را می توان نام برد. دام‌داری بر اساس و روش سنتی و پرواری انجام می شود که شامل پرورش گاو، گوسفند و طیور است که نیازهای داخلی مردم را تامین می‌کند. صنایع دستی این شهرستان از قدیم شامل قالی‌بافی، جاجیم بافی و گیوه دوزی است. بازرگانی در زمینه محصولات کشاورزی و دامی رواج دارد. عمده ترین صادرات این شهرستان گندم، ذرت، بنشن، انار و انجیر است. 

 
مشخصات جغرافیایی

ساوه یکی از شهرستان های استان مرکزی از خاور به شهرستان تهران و قم، از شمال به شهرستان کرج، از باختر به بخش های خرقان و نوپران از توابع شهرستان ساوه و از جنوب به شهرستان تفرش محدود می‌شود. مرکز شهرستان از نظر جغرافیایی در 50 درجه و 22 دقیقه ی درازای خاوری و 35 درجه و 1 دقیقه ی پهنای شمالی و ارتفاع 1050 متری از سطح دریا واقع شده است. شهرستان ساوه در منطقه ای دشتی قرار گرفته و کوه های پراکنده در اطراف آن واقع شده اند. شهرستان ساوه از آب و هوای معتدل و خشک برخوردار است. رودخانه قره چای از مهم ترین رودخانه‌های این شهرستان به شمار می‌آید. مسیرهای دسترسی به این منطقه عبارتند از :
- جاده آسفالته ساوه – تهران به درازای 130 کیلومتر
- جاده آسفالته ساوه- همدان به درازای 170 کیلومتر
- جاده آسفالته ساوه – قم به درازای 70 کیلومتر  

 
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است که به معنی خرده طلا آمده است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه در روزگار پارتیان با نام «سواکینه»، یکی از منازل مهم میان راهی و در سده هفتم قبل از میلاد یکی از دژها و منازل سرزمین ماد به شمار می رفته است. از وضعیت ساوه در روزگار پیش از اسلام اطلاع دقیق و مستندی در دست نیست، اما از قرن دوم هجری به بعد در مورد این شهر اطلاعات و روایات مکتوب زیادی موجود می باشد. ورود حضرت معصومه (ع) به ساوه در راه سفر خراسان و بیماری ایشان در ساوه، نخستین رویدادی است که در تاریخ اوایل دوران اسلامی این شهر ذکر شده است. به نظر می رسد که گسترش خلافت اسلامی تا مرزهای چین، حمل و نقل کالا، کاروان های زیارتی حجاج و آبادانی راه ابریشم، توسعه شهر ساوه را در سده های نخستین اسلامی فراهم آورده است.
ناحیه و شهر ساوه در روزگار دیالمه و سلجوقیان پیوسته مقر زمستانی سلاطین دیلمی و سلجوقی و سپاهیان آنان بوده که معمولا ییلاق را در ناحیه خرقان و همدان می گذرانده اند. سرای معروف دیلمان و کوشک سلطانی ساوه اقامتگاه شاهان سلجوقی بوده است. رونق و آبادی شهر ساوه در روزگار سلجوقیان به اوج خود رسید و ساوه به مرکز سران قبایل متحد سلجوقی که لقب اتابک داشتند، تبدیل شد. از این روزگار تا دوره خوارزمشاهیان بسیاری از وزرای سلجوقی و خوارزمشاهی ساوجی بوده اند که هریک در زمان خود در آبادانی و ایجاد بناهای شهری آن کوشیدند. ساوه در جریان حمله خانمان بر انداز مغول در قرن هفتم هجری صدمه و آسیب فراوانی دید. مغولان شهر را ویران کرده و ساکنان آن را از دم تیغ گذراندند. عماد الملک ساروجی وزیر با تدبیر و دانشمند سلطان محمد و سلطان جلال الدین خوارزمشاهی از جمله افرادی است که در جریان حمله مغول جان خود را از دست داد. در دروه جانشینان هلاکو (ایلخانان) قسمت عمده ای از خرابی های هجوم مغول مجددا بازسازی شد. در این دوره نیز ساوجیان هم چنان در مقامات و مناصب دیوانی دولت ایلخانی به خدمت در آمدند که از آن جمله می توان به خواجه سعد الدین ساوجی وزیر غازان خان، امیر نظام الدین یحیی ساوجی، خواجه ظهیر الدین ساوجی، خواجه شمس الدین ساوجی و… اشاره کرد.
ساوه در دوران تیموریان و آق قویونلو از غارت های متعدد و رقابت های میان شاهزادگان آق قویونلو صدمه فراوانی دید. ورود ترکمانان چادر نشین و استقرار آنان در اطراف ساوه و دستیابی سران آن به حکومت و درگیری و رقابت داخلی آنان، صدمه و آسیب سنگینی به اقتصاد و نیروهای تولیدی شهر وارد ساخت. در دوران صفویه بلوکات ساوه یکی از قلمرو های استقرار ایلات وابسته به نهاد حکومت صفویه (قزلباش و شاهسون ها) شد. اینان در حقیقت به مثابه قوای نظامی حکومت در نواحی مجاور پایتخت استقرار یافتند. از جمله ایل بیات که در دشت های ساوه و زرند مستقر شدند و آن جا را به عنوان قلمرو زمستانه خود برگزید. در دوره صفویه شهر ساوه دوباره آباد شد و کاروان‌سراها، راه ها، رباط های میان راهی، مساجد، بازار سرپوشیده و بناهای متعددی در آن احداث گردید. با این حال خرابی های ناشی از هجوم و حمله تیموریان، جنگ ها و کشمش های زمان آق قویونلو ها به تمامی بازسازی نشد. در اواخر دوره صفویه به ویژه در زمان حکومت شاه سلطان حسین صفوی، ضعف حکومت مرکزی و تاخت و تاز قبایل و ایلات، رویدادهای ناشی از جنگ های ایران و عثمانی و فتنه افغان، آسیب های جدی و فراوانی به رشد و توسعه شهر وارد کرد.در روزگار زندیه با احداث بنای معروف چهار سو، در احیای مجدد بازرگانی ساوه کوشش شد. در فاصله پایان دوران صفویه تا قاجاریه، شهر در تسلط حکام وابسته به گروه های ایلی پر نفوذ ناحیه مانند خلج ها قرار گرفت. با پایتخت شدن تهران، اهمیت ساوه کاسته شد. در حال حاضر شهر ساوه یکی از شهرهای آباد استان مرکزی است و توسعه صنعتی آن موجبات رشد روز افزونی را فراهم آورده است.  
 

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه منطقه‌ای است که با نام شهرک اسلامی در قرون اولیه اسلامی به متون جغرافی نویسان اسلامی و ایرانی راه یافته است . ساوه یکی از شهرستان های استان مرکزی از خاور به شهرستان تهران و قم، از شمال به شهرستان کرج، از باختر به بخش های خرقان و نوپران از توابع شهرستان ساوه و از جنوب به شهرستان تفرش محدود می‌شود. اساس اقتصاد شهرستان ساوه بر پایه کشاورزی و دام‌داری استوار است. سیستم کشاورزی منطقه در سال های اخیر از حالت سنتی به صورت نیمه مکانیزه در آمده به طوری که حدود 80 درصد درآمد مردم از راه کشاورزی و 20 درصد از راه صنعت تامین می‌شود. صنایع دستی این شهرستان را قالی‌بافی، جاجیم بافی و گیوه‌دوزی تشکیل‌می‌دهد. باغ های سرسبز و پررونق انار، قزقلعه‌ساوه، مسجدانقلاب، مسجدجامع ساوه،کاروان‌سرای باغ شیخ، امام‌زاده سید اسحاق ساوه برخی از مهم‌ترین دیدنی های شهرستان ساوه را تشکیل می‌دهند.

 

مکان های دیدنی و تاریخی

باغ های سرسبز و پررونق انار، قزقلعه ساوه، مسجدانقلاب، مسجدجامع ساوه، کاروان‌سرای باغ شیخ، امام‌زاده سیداسحاق ساوه برخی از مهم‌ترین دیدنی‌های شهرستان ساوه را تشکیل می‌دهند.  

کشاورزی و دام داری

اساس اقتصاد شهرستان ساوه بر پایه کشاورزی و دام‌داری استوار است. سیستم کشاورزی منطقه در سال های اخیر از حالت سنتی به صورت نیمه مکانیزه در آمده به طوری که حدود 80 درصد درآمد مردم از راه کشاورزی و 20 درصد از راه صنعت تامین می‌شود. منابع آب جهت آبیاری زمین های زراعی و باغ‌ةای میوه از رودخانه قره چای و چاه های ژرف و کاریزها تامین شده و از عمده‌ترین فرآورده ها این منطقه گندم، جو، تره بار، پنبه، علوفه دامی، بنشن، میوه های سر درختی مانند انار، انجیر، انگور، زردآلو، گیلاس، بادام و گردو را می توان نام برد. دام‌داری بر اساس و روش سنتی و پرواری انجام می شود که شامل پرورش گاو، گوسفند و طیور است که نیازهای داخلی مردم را تامین می‌کند. صنایع دستی این شهرستان از قدیم شامل قالی‌بافی، جاجیم بافی و گیوه دوزی است. بازرگانی در زمینه محصولات کشاورزی و دامی رواج دارد. عمده ترین صادرات این شهرستان گندم، ذرت، بنشن، انار و انجیر است. 

 
مشخصات جغرافیایی

ساوه یکی از شهرستان های استان مرکزی از خاور به شهرستان تهران و قم، از شمال به شهرستان کرج، از باختر به بخش های خرقان و نوپران از توابع شهرستان ساوه و از جنوب به شهرستان تفرش محدود می‌شود. مرکز شهرستان از نظر جغرافیایی در 50 درجه و 22 دقیقه ی درازای خاوری و 35 درجه و 1 دقیقه ی پهنای شمالی و ارتفاع 1050 متری از سطح دریا واقع شده است. شهرستان ساوه در منطقه ای دشتی قرار گرفته و کوه های پراکنده در اطراف آن واقع شده اند. شهرستان ساوه از آب و هوای معتدل و خشک برخوردار است. رودخانه قره چای از مهم ترین رودخانه‌های این شهرستان به شمار می‌آید. مسیرهای دسترسی به این منطقه عبارتند از :
- جاده آسفالته ساوه – تهران به درازای 130 کیلومتر
- جاده آسفالته ساوه- همدان به درازای 170 کیلومتر
- جاده آسفالته ساوه – قم به درازای 70 کیلومتر  

 
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است که به معنی خرده طلا آمده است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه در روزگار پارتیان با نام «سواکینه»، یکی از منازل مهم میان راهی و در سده هفتم قبل از میلاد یکی از دژها و منازل سرزمین ماد به شمار می رفته است. از وضعیت ساوه در روزگار پیش از اسلام اطلاع دقیق و مستندی در دست نیست، اما از قرن دوم هجری به بعد در مورد این شهر اطلاعات و روایات مکتوب زیادی موجود می باشد. ورود حضرت معصومه (ع) به ساوه در راه سفر خراسان و بیماری ایشان در ساوه، نخستین رویدادی است که در تاریخ اوایل دوران اسلامی این شهر ذکر شده است. به نظر می رسد که گسترش خلافت اسلامی تا مرزهای چین، حمل و نقل کالا، کاروان های زیارتی حجاج و آبادانی راه ابریشم، توسعه شهر ساوه را در سده های نخستین اسلامی فراهم آورده است.
ناحیه و شهر ساوه در روزگار دیالمه و سلجوقیان پیوسته مقر زمستانی سلاطین دیلمی و سلجوقی و سپاهیان آنان بوده که معمولا ییلاق را در ناحیه خرقان و همدان می گذرانده اند. سرای معروف دیلمان و کوشک سلطانی ساوه اقامتگاه شاهان سلجوقی بوده است. رونق و آبادی شهر ساوه در روزگار سلجوقیان به اوج خود رسید و ساوه به مرکز سران قبایل متحد سلجوقی که لقب اتابک داشتند، تبدیل شد. از این روزگار تا دوره خوارزمشاهیان بسیاری از وزرای سلجوقی و خوارزمشاهی ساوجی بوده اند که هریک در زمان خود در آبادانی و ایجاد بناهای شهری آن کوشیدند. ساوه در جریان حمله خانمان بر انداز مغول در قرن هفتم هجری صدمه و آسیب فراوانی دید. مغولان شهر را ویران کرده و ساکنان آن را از دم تیغ گذراندند. عماد الملک ساروجی وزیر با تدبیر و دانشمند سلطان محمد و سلطان جلال الدین خوارزمشاهی از جمله افرادی است که در جریان حمله مغول جان خود را از دست داد. در دروه جانشینان هلاکو (ایلخانان) قسمت عمده ای از خرابی های هجوم مغول مجددا بازسازی شد. در این دوره نیز ساوجیان هم چنان در مقامات و مناصب دیوانی دولت ایلخانی به خدمت در آمدند که از آن جمله می توان به خواجه سعد الدین ساوجی وزیر غازان خان، امیر نظام الدین یحیی ساوجی، خواجه ظهیر الدین ساوجی، خواجه شمس الدین ساوجی و… اشاره کرد.
ساوه در دوران تیموریان و آق قویونلو از غارت های متعدد و رقابت های میان شاهزادگان آق قویونلو صدمه فراوانی دید. ورود ترکمانان چادر نشین و استقرار آنان در اطراف ساوه و دستیابی سران آن به حکومت و درگیری و رقابت داخلی آنان، صدمه و آسیب سنگینی به اقتصاد و نیروهای تولیدی شهر وارد ساخت. در دوران صفویه بلوکات ساوه یکی از قلمرو های استقرار ایلات وابسته به نهاد حکومت صفویه (قزلباش و شاهسون ها) شد. اینان در حقیقت به مثابه قوای نظامی حکومت در نواحی مجاور پایتخت استقرار یافتند. از جمله ایل بیات که در دشت های ساوه و زرند مستقر شدند و آن جا را به عنوان قلمرو زمستانه خود برگزید. در دوره صفویه شهر ساوه دوباره آباد شد و کاروان‌سراها، راه ها، رباط های میان راهی، مساجد، بازار سرپوشیده و بناهای متعددی در آن احداث گردید. با این حال خرابی های ناشی از هجوم و حمله تیموریان، جنگ ها و کشمش های زمان آق قویونلو ها به تمامی بازسازی نشد. در اواخر دوره صفویه به ویژه در زمان حکومت شاه سلطان حسین صفوی، ضعف حکومت مرکزی و تاخت و تاز قبایل و ایلات، رویدادهای ناشی از جنگ های ایران و عثمانی و فتنه افغان، آسیب های جدی و فراوانی به رشد و توسعه شهر وارد کرد.در روزگار زندیه با احداث بنای معروف چهار سو، در احیای مجدد بازرگانی ساوه کوشش شد. در فاصله پایان دوران صفویه تا قاجاریه، شهر در تسلط حکام وابسته به گروه های ایلی پر نفوذ ناحیه مانند خلج ها قرار گرفت. با پایتخت شدن تهران، اهمیت ساوه کاسته شد. در حال حاضر شهر ساوه یکی از شهرهای آباد استان مرکزی است و توسعه صنعتی آن موجبات رشد روز افزونی را فراهم آورده است. 
 

شهرستان:ساوه

 

بخش:مرکزی

نام محلی:ساوه

جمعیت:۱۸۰٬۵۴۸

زبان‌های گفتاری:فارسی

مذهب:شیعه

-----------------------------------

 


ساوه از شهرهای استان مرکزی در کشور ایران است. جمعیت این شهر بر پایه آمار نفوس ومسکن سال ۸۵ برابر با ۱۷۹٬۰۰۹ نفر است.

ساوه شهری کهن است که نام آن در پارسی میانه ساوگ بوده است.زبان مردم ساوه فارسی است.

پیشینه تاریخی

 

ساوه یکی از شهرهای باستانی ایران به شمار می‌رود .این شهر در دوران گذشته در برخورد کلان‌ترین راههای کاروانی میان ری باستان، همدان، اصفهان، قزوین، زنجان، قم و کاشان قرار داشته و در روزگار پارتیان یکی از خانمانهای مهم میان راهی بودهو در سدهٔ ۷ (پیش از میلاد)یکی از دژهاو خانمان‌های سرزمین ماد به شمار می‌رفته و زیست همگانی در این بخش از ایران از پیشینه و دیرینگی بسیار برخوردار است و از دید زمین‌شناسی از آن دوران سوم وچهارم زمین‌شناسی می‌باشد. ساوه نخست از توابع میدان بوده و بعد بخشی از ری بزرگ شده و به سبب نزدیکی با میانه‌های نیرومند برخی دودمان و پادشاهان بر ایران گذشته از این که همواره از ارزش ویژه‌ای برخوردار بوده دارائی و چمنزارهای آن نیز از دیرباز
جای توجه دودمان‌ها بوده و روی همین پایه فرمانروایان آن اغلب از میان دولتمردان بنام برگزیده شده‌اند بعد از ساسانیان حکومت سامانیان و ال بویه و سپس سلجوقی بر این سرزمین دست داشتند.

ساوه در جریان حمله مغول در قرن هفتم هجری صدمه و آسیب فراوان دید، مغولان شهر را ویران کردند و ساکنان آن را از دم تیغ گذراندند. کتابخانه‌های بزرگ و موزه‌های ساوه طعمه حریق شد وکتابها و ابزار دانشی کتابخانه و دانشوران نابود شدند.

حمدالله مستوفی در مورد ساوه اینگونه نوشته :در اول در آن زمین بحیره(دریاچه)بوده و در شب ولادت رسول اکرم (ص) آب آن به زمین فرو شد و آن از مشروبات بوده است و بر آن زمین شهری ساختند.بانی آن معلوم نیست و در حمله مغولها باروی آن دچار
خرابی شد و خواجه ظهیر الدین علی بن ملک شرف الدین ساوجی آن را عمارت نمود. هوایش به گرمی مایل است و آبش از رودخانه مزدقان و قنوات مشروب می‌شود.

ساوه از دیر باز محل برخوردهای نظامی ایران بوده در دوره مغول نیز گذرگاه جهانگردان بیگانه شد مار کوپولوی و نیزی و بسیاری از پیامبران و مبلغان آئینی، بازرگانان، و ایلچیان در گزارشها و نوشته‌های خود از ساوه یاد کرده‌اند. پی آمد حمله مغول کاهش شدید مردم ساوه بوده که کاهش زیاد ماندگاران روستایی و ویران شدن دستگاه‌های آبیاری موجب افت شدید کشاورزی در سرزمین ساوه شد. در دوره صفویه که آئین شیعه آئین رسمی کشور شد منطقه ساوه در دوره یاد شده جزو زمینگاه علی شکر بود در سال ۹۰۸
با چیرگی صفویه بر پادشاه مراد عثمانی همدان که والی نشین زمینگاه یاد شده بود بدست قزلباشها افتاد. در روزگار صفویه مردم ساوه از تیره‌های گوناگون بودند و زبان و آداب و روسوم آنان نیز طبعا با هم فرق داشت. ولی بیشتر مردم از همان گذشته پارسی زبان با گویش محلی بودند تا به امروز هم ادامه دارد.

نام ساوه

 

برای ساوه معانی چندی آورده‌اند:

  • ساوه بر وزن، کاوه نام پهلوانی است ایرانی که در جنگ رستم کشته شده او را ساوه شاه هم می‌گفتند .
  • ساوه تغییریافته واژه سه‌آبه به معنای مکانی با سه رودخانه خوانده شده‌است.
  • ساوه در زبان فارسی به معنای خرده‌طلا است، نام بخش‌هایی مانند زرند، گواه کاربرد این معنی برای منطقه ساوه‌است.
  • نام شهری است نامدار در عراق عجم، گویند دریاچه‌ای در آن جا بود که هر سال یک کسی را در آن غرق می‌کردند تا از سیلاب ایمن می‌بودند و در شب ولادت سرور کاینات آن دریاچه خشک شد.
  • در زمان ساسانیان زمین به هفت کشور تقسیم می‌شده از این قرار ارزه، ساوه، فردوفش، وروگرست و .. .
  • گروهی نام آن را ماخوذاز واژه اوستایی "سوا" Sava و یا واژه پهلوی "سوکا" Savaka دانسته‌اند .

آثار تاریخی

  • نظر به اینکه ساوه یکی از شهرستانهای باستانی ایران زمین است لذا آثار باستانی آن نسبتا زیاد می‌بوده تا اینکه در حمله مغول و بعد به دست سپاهیان تیمور لنگ اکثر آنها منهدم گردید.

۱- مناره مسجد میدان قدمت تاریخی۴۵۳ ه.ق

۲- مسجد جامع قدمت تاریخی دوره سلجوقی

۳- مناره مسجد جامع قدمت تاریخی ۵۰۴ ه.ق

۴- امامزاده سید اسحاق(پسرامام موسی کاضم(ع)و برادر امام رضا(ع)) قدمت تاریخی ۶۷۶ ه.ق

۵- بند شاه عباس قدمت تاریخی قرن هفتم ه.ق

۶- بقعه امامزاده سید حمزه قدمت تاریخی دوره صفویه

۷- بقعه امامزاده فضل بن سلیمان قدمت تاریخی دوره سلجوقی

۸- آرامگاه فاطمه بنت شجاع قدمت تاریخی دوره صفوی

۹- بقعه پیغمبر اشموییل قدمت تاریخی قرن هشتم ه.ق

۱۰- امامزاده سید هارون قدمت تاریخی قرن هفتم ه.ق

۱۱- امامزاده یونس قدمت تاریخی اواخر قرن نهم

۱۲- مسجد بازار شهر ساوه قدمت تاریخی دوره زندیه

۱۳- بقعه امامزاده اسماییل قدمت تاریخی دوره صفویه

۱۴- بقعه امامزاده نوح بن موسی بن جعفر قدمت تاریخی دوره صفویه

۱۵- بقعه یعه امامزاده سید منصور بن موسی بن جعفر قدمت تاریخی دوره صفویه

۱۶- حمام کلبعلیخان قدمت تاریخی دوره زندیه

۱۷- کاروانسرای عبدالغفار قدمت تاریخی دوره زندیه

۱۸- کاروانسرای خشک رود وهجب قدمت تاریخی دوره صفویه

 

نقاط بکر و دیدنی:

 

1- از سمت تهران بعد از مأمونیه نرسیده به شهرستان ساوه به سمت غروب خورشید در منطقه بوئین زهرا وقتی از مسیر اصلی خارج می شویم - بخش خراقان - در میان کوهها بعد از گذر از دو روستای کوچک به معدن سنگ ویدر می رسیم . مکانی که از آن به بعد در بین کوه و دشت ، باغها و چشمه ساران و مزارع زیبا، آرامشی وصف ناپذیر به ارمغان میآورند. ده کوچک ما وسمق در محاصره کوههای کوچک و تپه‌های بزرگ و باغهای زیبا با مردمی مهربان قرار دارد و حضوری طولانی را بواسطه قلعه قدیمی , باغهای ضیاء لشگر , چشمه‌های رزدک، کیکان، ین کریز، رمضان، لیلا بولاخه ( به معنی چشمه لیلا که پشت باغ عمو حسن - در محله خرمنلر )و ... به یاد می‌آورد. در قسمت شمال منطقه دربند - بواسطه احاطه کوها ، در شمال غرب در بالای کوهها، چشمه پیر حیدر با کلی درخت شاه توت زیبا با طعمی به یاد ماندنی در منطقه‌ای بنام پدرآوا ، در غرب تر روستاهای بول بند و بند امیر با آن سد خاکی و جاده زیبا و بسیار زیباییهای دیگر. در ماه‌های محرم نمایش تعزیه بیاد شهدای کربلا هنوز هم خیلی ها رو از دهات و شهرهای اطراف به وسمق میکشه. خدا بیآمرزه مشهد اکبر (علی اکبر همتی پسر همت رو)که تو اون تعزیه‌ها چه می‌کرد.

 

انار ساوه

 

تسمیه و پیشینه تاریخی

ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوران ساسانی است که به معنی خرده طلا آمده است. تپه باستانی ساسانی آسیاباد (سیر آباد) در مجاورت شهر، هم چنین تپه ها و محوطه های تاریخی هریسان، خرم آباد، آوه نشان گر قدمت این است. ساوه در روزگار پارتیان با نام «سواکینه»، یکی از منازل مهم میان راهی و در سده هفتم قبل از میلاد یکی از دژها و منازل سرزمین ماد به شمار می رفته است. از وضعیت ساوه در روزگار پیش از اسلام اطلاع دقیق و مستندی در دست نیست، اما از قرن دوم هجری به بعد در مورد این شهر اطلاعات و روایات مکتوب زیادی موجود می باشد. ورود حضرت معصومه (ع) به ساوه در راه سفر خراسان و بیماری ایشان در ساوه، نخستین رویدادی است که در تاریخ اوایل دوران اسلامی این شهر ذکر شده است. به نظر می رسد که گسترش خلافت اسلامی تا مرزهای چین، حمل و نقل کالا، کاروان های زیارتی حجاج و آبادانی راه ابریشم، توسعه شهر ساوه را در سده های نخستین اسلامی فراهم آورده است.
ناحیه و شهر ساوه در روزگار دیالمه و سلجوقیان پیوسته مقر زمستانی سلاطین دیلمی و سلجوقی و سپاهیان آنان بوده که معمولا ییلاق را در ناحیه خرقان و همدان می گذرانده اند. سرای معروف دیلمان و کوشک سلطانی ساوه اقامتگاه شاهان سلجوقی بوده است. رونق و آبادی شهر ساوه در روزگار سلجوقیان به اوج خود رسید و ساوه به مرکز سران قبایل متحد سلجوقی که لقب اتابک داشتند، تبدیل شد. از این روزگار تا دوره خوارزمشاهیان بسیاری از وزرای سلجوقی و خوارزمشاهی ساوجی بوده اند که هریک در زمان خود در آبادانی و ایجاد بناهای شهری آن کوشیدند. ساوه در جریان حمله خانمان بر انداز مغول در قرن هفتم هجری صدمه و آسیب فراوانی دید. مغولان شهر را ویران کرده و ساکنان آن را از دم تیغ گذراندند. عماد الملک ساروجی وزیر با تدبیر و دانشمند سلطان محمد و سلطان جلال الدین خوارزمشاهی از جمله افرادی است که در جریان حمله مغول جان خود را از دست داد. در دروه جانشینان هلاکو (ایلخانان) قسمت عمده ای از خرابی های هجوم مغول مجددا بازسازی شد. در این دوره نیز ساوجیان هم چنان در مقامات و مناصب دیوانی دولت ایلخانی به خدمت در آمدند که از آن جمله می توان به خواجه سعد الدین ساوجی وزیر غازان خان، امیر نظام الدین یحیی ساوجی، خواجه ظهیر الدین ساوجی، خواجه شمس الدین ساوجی و… اشاره کرد.


ادامه مطلب